Het Franse architectenbureau Think Tank Architecture heeft in Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo, een nieuwe Zando Central Market ontworpen. Het gebouw met geperforeerde bakstenen gevels moet de oude markt op dezelfde locatie vervangen. Die oorspronkelijke markt werd afgebroken nadat ze door een gebrekkig onderhoud en overbevolking in slechte staat was geraakt.
Het project beslaat een terrein van 3,7 hectare met een totale vloeroppervlakte van 82.000 vierkante meter. Het complex telt 650 winkels en biedt plaats aan 20.000 verkopers, meer dan vijf keer de capaciteit van de vroegere markt. Naast de handel bevat het programma opslagruimte, een brandweer- en politiepost, een kliniek, een dierenarts, kantoren en een foodcourt. De combinatie moet het gebouw tot een volwaardig stadsonderdeel maken en niet alleen tot een plek om te kopen en verkopen.
De centrale overdekte markt strekt zich uit over twee verdiepingen met dubbele hoogte, omgeven door een drie verdiepingen hoog bouwvolume. Tussen de gebouwdelen liggen beplante binnenplaatsen. Die vormen publieke pleinen en bieden tegelijk ruimte voor informele markten, een gebruik dat in Kinshasa dagelijks voorkomt. Volgens het bureau sluit de opzet aan bij de manier waarop de stad al functioneert.
Voor de constructie koos het team voor baksteen en beton, materialen die aansluiten bij de lokale vaardigheden. De geperforeerde bakstenen gevels zorgen voor ventilatie en schaduw, waardoor het gebouw minder koeling nodig heeft. De interieurs zijn eenvoudig gehouden om de kosten te beperken. Het puin van de gesloopte markt werd hergebruikt in de fundering. Het bureau stelt dat het project daarnaast drie terracottafabrieken binnen een straal van 60 kilometer nieuw leven heeft ingeblazen.
De paddenstoelvormige plaatconstructie verwijst naar het ontwerp van de oorspronkelijke markt. Het project is genomineerd in de civiele categorie van de Dezeen Awards 2026. De markt is nog niet geopend. De renovatie van de omliggende straten door de stad is vertraagd, en de opdrachtgever hoopt het complex voor het einde van dit jaar in gebruik te nemen.
Los van dit project verschijnt in onderzoek naar bouwmaterialen een alternatieve techniek. Karen Antorveza Paez, onderzoekster aan ETH Zürich, bestudeert het bouwen met bacteriën. Daarbij binden bacteriën zandkorrels aan elkaar met calciumcarbonaat, een proces dat biocementatie heet. De bacterie Sporosarcina pasteurii drijft de minerale reactie aan.
De techniek wordt gecombineerd met 3D-printen en robotische fabricage. De bio-inkt bestaat uit zand, levende bacteriën, alginaat en xanthaangel. Geprinte onderdelen worden in een bad van ureum en calciumchloride gelegd en harden in twee tot vijf dagen bij kamertemperatuur, zonder externe warmte. Een prototype van een gevelelement kan dienen als zonwering of als scheidingswand. De robotische methode bouwt lagen zand en bacteriën op, geïnspireerd op stromatolieten. Het systeem werd zes maanden lang getoond op de Architectuurbiënnale van Venetië in 2025.
Het materiaal kan volgens de onderzoekers een koolstofarmer alternatief zijn voor conventioneel cement. Er ontstaat echter een bijproduct van ammonium, en de milieueffecten daarvan worden nog onderzocht. Het materiaal lijkt eerder op mortel dan op beton, en dragende toepassingen liggen nog ver weg.
3
