Een Amerikaanse ontwikkelaar, bekend als DebackTech, heeft een hulpmiddel gebouwd dat slechtziende mensen via het gevoel helpt hun omgeving te lezen. Het systeem bestaat uit een bril met ingebouwde lidar-sensoren en een shirt met een reeks trillingsmotoren. De bril scant voortdurend de omgeving en levert afstand- en richtinginformatie aan een computer. Die verwerkt de gegevens direct en stuurt de uitkomst door naar de trillingsmotoren in het shirt.
Het idee past in een bekend principe uit de neurowetenschap. De hersenen kunnen zintuiglijke informatie van het ene type omzetten naar een ander type. Slechtziende mensen kunnen bijvoorbeeld leren geluiden uit hun omgeving visueel te interpreteren, en ook aanraking kan op die manier worden gekoppeld aan 'zien'. Dat vermogen tot overdracht tussen zintuigen heet cross-modal plasticiteit. Met oefening leert de gebruiker welke trillingspatronen bij welke obstakels horen. Het systeem is daarmee geen kant-en-klare waarneming, maar een leerproces waarin het lichaam en de hersenen samen het signaal interpreteren.
Volgens de ontwikkelaar kon het prototype al concreet worden gebruikt. Hij liep ermee rond, reed op een elektrische step en speelde zelfs een balspel met een grote, langzaam bewegende bal. Die tests laten zien dat het systeem in alledaagse situaties kan werken, al gaat het nog om een proefopstelling en niet om een product dat in de handel verkrijgbaar is. Over de nauwkeurigheid bij drukke omgevingen, of over hoe lang het duurt voor een gebruiker het systeem onder de knie heeft, is in de beschikbare informatie niets vastgelegd.
Het prototype is voorlopig nog wat omvangrijk, en het shirt met trillingsmotoren en de bril samen vragen om een compacte uitvoering. Toch verwacht de ontwikkelaar dat zo'n apparaat in een stad met veel universiteiten, zoals Boston, niet meteen veel aandacht zou trekken. Het argument is dat studenten en onderzoekers al gewend zijn aan uiteenlopende technische hulpmiddelen op straat. In latere versies kan het apparaat verder worden gestroomlijnd, zodat het minder opvalt en makkelijker te dragen is.
Voor slechtziende mensen zijn er al langer meerdere manieren om de omgeving toegankelijker te maken. Sommige daarvan gebruiken geluid, andere werken zonder enige technologie, bijvoorbeeld door op vertrouwde routes en vaste punten te letten. Het lidar-prototype voegt daar een nieuwe optie aan toe, die vooral draait om het omzetten van ruimtelijke informatie naar voelbare signalen. Of en wanneer het systeem beschikbaar komt voor gebruikers, en tegen welke prijs, is uit de bronnen niet op te maken.
9